Lubię to

Psychologia ubioru – Analiza osobowości na podstawie wyglądu

Czy to, że zakładamy żółtą koszulę przed ważnym wystąpieniem, jest dziełem przypadku? Czy lepiej zaufać komuś o nienagannej fryzurze, czy może bardziej awangardowej? Stare przysłowie mówi, żeby nie oceniać książki po okładce. Ale czy na pewno?

Na początek przyjmijmy, że swoim wyglądem i ubiorem mniej lub bardziej świadomie komunikujemy to, co ukrywamy przed światem – na przykład istotne doświadczenia z naszego życia, aktualne stany emocjonalne i potrzeby. Często zdarza mi się słyszeć: „Ta żółta bluzka to świadomy wybór, pasowała do butów!” albo: „Ubieram się w to, co jest dostępne w sklepach”. Cóż, na tym etapie wiedzy mojego rozmówcy o komunikatach płynących z wyglądu mogę nawet zgodzić się, że tak jest. Jednak po mojej interpretacji szybko okazuje się, że wkładając żółtą bluzkę w tym dniu wyraziliśmy swój lęk przed wystąpieniem publicznym lub problemy w relacjach z innymi, a przed nami akurat ważne spotkanie i zależy nam na skutecznej komunikacji. Tak to działa – naszym wyglądem przekazujemy otoczeniu wiele informacji na swój temat, które – niezależnie od naszej świadomości i wiedzy na ten temat – wysyłamy. A otoczenie – mniej lub bardziej świadomie –  je odbiera. Do czego może nam się przydać umiejętność analizowania wyglądu innych osób?

Chociażby podczas rozmów biznesowych i w relacjach towarzyskich. Poniższy system interpretacji – nazwijmy go w uproszczeniu analizą naszego wnętrza na podstawie wyglądu – stworzyłem przeszło 25 lat temu, a od ponad 15 lat zespół NAO Institute z powodzeniem szkoli i motywuje w tym zakresie pracowników i kadrę zarządzającą.

Pokaż, co na sobie masz, a powiem Ci, kim jesteś

Zacznijmy od ubrania, które możemy podzielić na luźne i obcisłe. To już pierwsza cenna informacja dla nas, początkujących detektywów osobowości. Najczęściej w obszerniejszych ubraniach chodzą ludzie swobodni w sposobie bycia, częściej łamiący konwenanse i bardziej wyluzowani. W biznesie zależy im bardzo na relacjach międzyludzkich. Niechętnie przyjmują do siebie takie sformułowania jak „musisz” i „trzeba”. Ponad wszystko cenią sobie wolność. Jeśli podpisują umowy, są one głównie potwierdzeniem wcześniejszych ustaleń.

Z kolei osoby wybierające stroje obcisłe, przylegające do ciała, nie stroniące od garniturów i garsonek, wolą jasne, formalne reguły gry i wyraźnie spisane procedury. Dla nich zbyt swobodne relacje mogą być czymś trudnym do akceptacji w biznesie. Co ciekawe, na gruncie prywatnym „obcisłowcy” i „luzaki” chętniej dobierają się w pary i mają szanse na długi i intensywny związek ze względu na odmienne  postrzeganie otaczającego świata.

Głowa nie od parady

Weźmy teraz pod lupę uczesanie. Kobiety i mężczyźni, którym trudniej utrzymać fryzurę w idealnym kształcie, zwykle są bardziej ciekawi nowych idei i nietypowych rozwiązań, natomiast ludzie z fryzurami klasycznymi i staranniej ułożonymi częściej zwracają uwagę na standardy i procedury. Nie zapominajmy o zaroście u mężczyzn – w naszej kulturze broda wskazuje na człowieka lubiącego wyrażać własne zdanie i poglądy. Z kolei mężczyźni gładko wygoleni łatwiej funkcjonują w strukturach i chętniej współpracują w grupach.  

Kiedy chcemy podkreślić wagę naszych dokonań i wartość społeczną, często nieświadomie tak dobieramy strój, aby wyeksponował ramiona. Dawniej u kobiet była to etola z lisów, u mężczyzn natomiast linia ramion była podwyższona i bardziej wywatowana. Obecnie etolę z powodzeniem zastępują szale lub apaszki, a podwatowane ramiona – rysunki pagonów lub odpowiednio skrojone swetry czy bluzy z jaśniejszymi wstawkami materiału w tej części ciała.

Każdy szczegół ma znaczenie

Dobór kolorów ubrań, biżuterii, torebek czy butów również nie jest przypadkowy. Okazuje się, że pewne kolory wybieramy i nosimy chętnie, z kolei inne uważamy za odpychające i absolutnie nie pasujące do naszej osobowości. Co ciekawe, nasza sympatia do określonych kolorów zmienia się z czasem i jest zależna od naszego samopoczucia, sytuacji rodzinnej i zawodowej. A o to kilka przykładów interpretacji naszych potrzeb na podstawie koloru ubrań.

Czerwony jest najbardziej energetycznym kolorem i symbolizuje takie pojęcia jak wojna, krew i seks. W czerwieni często chodzą ludzie o niskim ciśnieniu krwi (kolor czerwony je podnosi) lub przemęczeni. Kolor ten dominuje również w niektórych wnętrzach barów szybkiej obsługi. Chodzi o to, aby klient – jedząc nawet mało syty posiłek – miał poczucie przypływu energii. W dawnych czasach nasze prababki radziły swoim córkom (które miały już za sobą wieloletni staż małżeński), aby w sypialni umieszczały jakieś czerwone elementy wystroju, żeby wzmocnić zaangażowanie mężów.

Kolor żółty jest odpowiedzialny komunikację, więc jeśli ktoś w naszym otoczeniu lubi nosić ten kolor lub jego jaśniejsze odmiany, np. écru, możemy domniemywać, że będzie to osoba, która lubi dużo mówić i trudno ją przegadać. Jeżeli przed publicznym wystąpieniem założymy na siebie coś w kolorze żółtym lub ciemno szarym, poprawimy swoją komunikację formalną. Nie przez przypadek wiele firm związanych z komunikacją stosuje w swoim logo właśnie kolor żółty.

Z kolei kiedy nosimy niebieski, chętniej podkreślamy własną inteligencję, oryginalność i nieszablonowy sposób myślenia, a dodatkowo wysyłamy informację, że działania na rzecz różnych organizacji i grup społecznych są dla nas ważne.

W zieleń ubierają się często ludzie niespokojni, nerwowi. Ten kolor wycisza ich i uspokaja.

Granatowe
stroje zakładają ludzie pragnący władzy, o dużych ambicjach kierowania i zarządzania innymi.

Kobiety chętniej noszące srebrną biżuterię lub białe złoto poszukują w życiu wartości duchowych i częściej kierują się emocjami niż panie wybierające złotą biżuterię.

Kolory możemy również interpretować w zależności od tego, w której strefie ciała akurat się znajdują. Widzimy zatem, że analiza osobowości na podstawie aparycji jest prostą, a zarazem niezwykle rozbudowaną metodą uwzględniającą kolor, kształt, strukturę i miejsce występowania danego elementu naszego wyglądu.

Jak wynika z powyższych przykładów, często, nie zdając sobie nawet z tego sprawy, komunikujemy innym, co jest dla nas w danej sytuacji ważne, a zarazem podpowiadamy, w jaki sposób należy z nami rozmawiać. Dobra komunikacja do podstawa sukcesu, dlatego warto poznać główne aspekty symboliki stroju, aby nauczyć się większej skuteczności nie tylko w rozmowach biznesowych, ale i lepszej komunikacji z samym sobą.

dr Dariusz Tarczyński
Photos: MIchał Szubert | Szubert Photography
Model: Kamil Lemieszewski