2

Wojtek – Wojownik podbijający serca

Wojtek – miś, który poszedł na wojnę – to postać znana wszystkim mieszkającym w Szkocji Polakom. Dzięki niezwykłej sztuce teatralnej „Wojtek: Radosny Wojownik”, jego historia przeżywa drugie życie.

Wojtek to syryjski niedźwiedź brunatny, wcielony do Korpusu Armii Polskiej podczas II wojny światowej. Po wojnie, podczas której walczył pod Monte Cassino, Wojtek został, wraz z żołnierzami, przeniesiony do Szkocji. Zmarł w edynburskim zoo w 1963 roku. Teraz, dzięki nowej sztuce teatralnej autorstwa Glenna Tillina i Kitty Myers, założycieli grupy „The Quarter Too Ensemble”, jego historię mogą poznać widzowie różnych narodowości i w różnym wieku.

Kitty wpadła na pomysł, by przypomnieć historię Wojtka, po przeczytaniu artykułu o nim w 2009 roku. Zaintrygowana tematem, zaczęła szukać więcej informacji. Następnie historię tę opowiedziała Glennowi, swojemu mężowi, z którym założyła teatr „The Quarter Too Ensemble”. Sztukę udało im się jednak wystawić dopiero w 2015 roku, kiedy Glenn, będący nauczycielem w szkole aktorskiej Rose Bruford College, wykorzystał tę opowieść jako materiał do projektu dla studentów.

Sztuka przybliża polską historię zagranicznej publiczności. „Opowiadając o Wojtku, chcieliśmy nie tylko być wierni historii, ale też wciągnąć widzów emocjonalnie w chaos i brutalność wojny. Mieliśmy poczucie, że wrażliwa natura Wojtka zobrazuje kruchość narodu polskiego w tym historycznym momencie” – mówi Kitty.

Tak powstała sztuka teatralna, w którą mogą się zaangażować emocjonalnie trzy pokolenia. Dzięki sprytnemu wykorzystaniu rekwizytów, w przystępny sposób ukazuje fakty historyczne, zaś muzyka na żywo i sceny grane w zwolnionym tempie na pewno skradną serca widzów.

Największe wrażenie robi użycie w sztuce języka polskiego. Aktorzy śpiewają, a czasem wykrzykują słowa po polsku. Jak angielskojęzyczna obsada przygotowywała się do tego wyzwania? Tajemnicę wyjawia Kitty: „Jedna z aktorek, pierwotnie zaangażowana w projekt, ma polskie korzenie – podczas pracy nad sztuką odkryła nawet, że jej wujek przeżył bitwę pod Monte Cassino i znał Wojtka! Pomogła nam z wymową polskich słów. Napisaliśmy sobie polski tekst na ogromnych kartkach, tak, żebyśmy wszyscy mogli go widzieć, a potem po prostu codziennie ćwiczyliśmy”.

Kitty i Glenn spędzili przed laty trochę czasu w Polsce; było to podczas udziału w warsztatach Teatru Pieśń Kozła we Wrocławiu. Wspominają to jako wymagające, lecz dające satysfakcję doświadczenie: „Praca z Teatrem Pieśń Kozła w Polsce naprawdę otworzyła mi oczy na możliwość stworzenia w grupie własnego, rytmiczno-muzycznego języka” – mówi Glenn. Techniki, których nauczyli się w Polsce, wykorzystali teraz w historii o polskim niedźwiedziu.

Czy para artystów uważa, że historię Wojtka docenią kolejni widzowie? „Reakcja widzów na spektakl w Edynburgu przerosła nasze oczekiwania” – mówi Kitty i dodaje, że grupa dostała kilka propozycji wystawienia spektaklu w innych miejscach. Kto wie? Może Wojtek, miś, który poszedł na wojnę, stanie się ambasadorem polskiej historii na świecie.

Dorota Peszkowska
Zdjęcia: Sebastian Kuczyński